اسماعيل الجرجاني ( زين الدين )
246
خُفى علائى ( خف علائى يا الخفية العلائية ) ( فارسى )
بسرشند و ضماد كنند و بر كوپاره 6 كهنه ببندند ، تا خشك شود ، نافع بود . و هو اعلم 7 . شكستگي و از جاي بيرون آمدن بندها علاج آن ( 1 / 285 ) كشيدنست ( كشيدگي ، كشش Extension ) چندانكه بجاى باز شود و راست كردن و بستن ، ليكن كشيدن برفق بايد ، چنان كه دردي عظيم تولد نكند ، و آزرده شدن عضوي را به روغن گل چرب كنند و برگ مورد كوفته و بيخته بروي كنند و ببندند و تا سه روز نگشايند . و اگر آسيب به " عصب " آمده باشد ، ضمادى به روغن نرگس يا روغن ياسمن 8 يا روغن سوسن بسرشند ، و نخست به شراب تر كنند ، پس به روغن سوسن بسرشند و روغن شبت گرم كرده و روغن بابونه و روغن سداب گرم كرده پيوسته بر مىچكانند و داروهاي شكستگي از اين نوع سازند . صفت دارو بگيرند : مغاث 9 و ماش مقشر از هر يكى ده درم ، صبر و مرو 10 و خطمي سپيد و آقاقيا از هر يكى پنج درم ، گل ارمني بيست درم ، همه كوفته و بيخته ، به سپيده خايه مرغ بسرشند و به كار دارند . و اگر چيزى گرم حاجت باشد ، مرزنگوش و اكليل الملك و راسن و برگ سرو زيادت كنند . و اگر از بستن دردي خيزد ، بگشايند و آسايشى دهند و باز برفق ببندند .